در حدود 15 جلد و بنا به‌دستور محمد شاه قاجار تأليف يافته است . قسمت اسلام و تاريخ بعد از اسلام در آن به طور مشروح نوشته شده است ، ولى محمد تقى خان سپهر نتوانست آن را به پايان آورد و بعد از او عباسقلى خان سپهر كه از مقربان دربار ناصر الدين شاه بود چند جلد در شرح‌حال ائمه و تفصيل سلطنت ناصر الدين شاه و غيره بر آن افزوده است . سبك نثر كتاب ساده و اين كتاب در زمان ناصر الدين شاه پايان يافت . ناصر الدين شاه ( قاجار ) وليعهد و جانشين محمد شاه قاجار ( 1264 - 1313 ه . ) كه در هنگام مرگ پدر در تبريز به سر مىبرد و بيش از شانزده سال نداشت . تا پيش از آمدن وى به تهران قريب چهل روز اداره مملكت به دست مهد عليا مادر وليعهد بود . ناصر الدين شاه پس از آنكه در تبريز به تخت نشست به تدبير ميرزا تقى خان امير نظام كه پيشكار او بود با لشكرى آراسته به‌سوى تهران رهسپار شده و در 21 ذيقعده سال 1264 ه . ق . به تهران رسيد و روز بعد رسما تاجگذارى كرد . در آغاز سلطنت ناصر الدين شاه در بعضى از ولايات ايران شورشهايى برخاست . مهمتر از همهء اين شورشها طغيان حسين خان سالار بود كه از زمان محمد شاه در خراسان سر به شورش برداشته بود . سالار در اواخر سلطنت محمد شاه با عده‌اى از تركمانان به‌سوى مشهد رهسپار شد و سپاهيان حمزه ميرزا حشمت الدوله را شكست داد . ميرزا تقى خان اميركبير ، سلطان مراد ميرزا برادر حشمت الدوله را با لشكرى به خراسان فرستاد . وى در 1266 ه . ق . مشهد را گرفته ، سالار و نزديكان او را بكشت و بر اثر اين خدمت به لقب حسام السلطنه ملقب گرديد . از دوران وقايع ناصرى ادامهء نهضت بابيه و بهاييه بود كه در سالهاى آخر عمر محمد شاه شروع شده بود و نيز قتل بزرگمرد ايران اميركبير بود . از ديگر وقايع دوران وى واقعهء هرات ، معاهدهء پاريس بود كه به كلى دست ايران را از دخالت در افغانستان كوتاه مىكرد . امتياز تنباكو ( رژى ) از ديگر وقايع دوران ناصر الدين شاه است كه پس از شكست وى در اين واقعه منجر به لغو اين امتياز گرديد . ناصر الدين شاه قاجار امتيازاتى كه در دوره وى به انگلستان داده شد : 1 - تلگراف بغداد - تهران - بوشهر در 1864 م . و بعد به جاهاى ديگر نيز امتداد داده شد . 2 - امتياز تمام منابع توليد ثروت ايران براى مدت هفتاد سال به بارون ژوليوس دورويتر در